2023-12-15

Zaktualizowany 2025-09-24

Jakie mikroelementy na kukurydzę?

Nawożenie dolistne kukurydzy daje doskonałe rezultaty. Ważne jest jednak by odpowiednio dobrać mikroelementy na kukurydzę i termin zabiegu, a właściwie zabiegów. Nasi eksperci Wojciech Osiński Manager ds. Nasion i Agronomii i Krzysztof Kochański Manager ds. Nawożenia i Nowych Produktów podpowiadają jakie mikroelementy na kukurydzę powinniśmy podać i na co jeszcze zwrócić uwagę planując nawożenie.

Jakie są mikroelementy?

Mikroelementy wpływają na procesy metaboliczne i enzymatyczne roślin. Każdy mikroelementu pełni określoną funkcję w metabolizmie roślin, a ich niedobory w kukurydzy mogą prowadzić do zaburzeń w fotosyntezie, a także osłabienia systemu korzeniowego. Najskuteczniejszym sposobem na dostarczenie mikroelementów jest nawożenie dolistne kukurydzy. Do podstawowych mikroelementów zaliczamy:

  • cynk – pierwiastek wpływający na rozwój systemu korzeniowego i syntezy białek,
  • bor – pierwiastek niezbędny do prawidłowego kwitnienia i zawiązywania kolb,
  • mangan – pierwiastek wspierający proces fotosyntezy,
  • molibden – pierwiastek biorący udział w przemianach azotu,
  • żelazo – pierwiastek odpowiedzialny za transport elektronów w komórkach.

Analiza zasobności w glebie oraz jej pH jest kluczowa dla oceny dostępności mikroelementów, zwłaszcza cynku, w uprawie kukurydzy. Nawet na glebach o wysokiej zawartości lub średniej zawartości cynku może wystąpić jego niedobór, co wymaga prawidłowego nawożenia i pielęgnacji w trakcie uprawy.

Od ich dostępności zależy MTZ, ale także efektywność przemian azotowych. Więc rola mikroelementów w budowaniu plonu jest trudna do przecenienia. W praktyce odpowiednio zaplanowane nawożenie kukurydzy mikroelementami pozwala na redukcję dawek azotu bez strat w wysokości plonu.

Mikroelementy na kukurydzę – które są kluczowe?

Wymagania glebowe kukurydzy są umiarkowane, jednak jej potrzeby nawozowe są znaczące, a ich zaspokojenie decyduje o wysokości plonu. Dlatego powinniśmy zaplanować je kompleksowo, tak aby poszczególne składowe strategii nawożenia wzajemnie się uzupełniały. To klucz do maksymalizowania efektywności odżywiania roślin.

Odpowiednie zbilansowanie mikroelementów, takich jak cynk, pozwala na efektywniejsze wykorzystanie azotu nawozowego oraz ogólnie efektywniejsze wykorzystanie składników pokarmowych przez rośliny.

Kiedy stosować cynk w kukurydzy?

Cynk w kukurydzy uczestniczy w procesach metabolicznych, enzymatycznych oraz syntezie białek. Zwiększa również odporność roślin na suszę i choroby, jednocześnie poprawiając efektywność nawożenia azotem. Stosuje się go we wczesnych fazach rozwojowych kukurydzy – w fazie 4–6 liści.

Objawy niedoboru – cynk w kukurydzy 

Objawy niedoboru cynku w kukurydzy obejmują chloroza pasowa, które pojawiają się najpierw na najmłodszych liściach. Chloroza pasowa występuje wzdłuż nerwu środkowego i rozpoczyna się od nasady liścia. Niedobór cynku jako pierwiastka wpływa na całą roślinę, prowadząc do charakterystycznych objawów.

Pierwsze oznaki niedoboru cynku w kukurydzy objawiają się w postaci przebarwień po obu stronach nerwu środkowego liści. Mają one kolor jasnozielony lub żółty. Biegną od nasady liścia, ale nie osiągają wierzchołka.

Cynk w kukurydzy – skutki niedoboru

Deficyt cynku prowadzi do zahamowania rozwoju generatywnego, w tym organów generatywnych, takich jak wiechy i kolby.

Cynk w kukurydzy, gdy długotrwały jest jego brak w roślinie, skutkuje skróceniem długości międzywęźli i karłowaceniem rośliny. Termin wyrzucania wiech i kwitnienie ulega opóźnieniu, a nasiona mają biało-szare zabarwienie.

Zapobieganie niedoborom cynku

Aby zapobiegać niedoborom cynku, należy go dostarczać we wczesnych fazach rozwoju, ponieważ już w fazie 4–6 liści kukurydza intensywnie pobiera składniki pokarmowe, tworząc biomasę. W przypadku późniejszego nawożenia należy zastosować cynk na kukurydzę dolistnie.

Kiedy stosować bor w kukurydzy?

Bor w kukurydzy pełni istotną rolę w zapylaniu i wypełnianiu kolb ziarnem, ponieważ odgrywa kluczową rolę w kiełkowaniu pyłku oraz wzroście łagiewki pyłkowej, co jest niezbędne dla prawidłowego rozwoju generatywnego kukurydzy. Bor wpływa na ich rozwój generatywny, w tym na procesy zapylania i zaziarnienia kolb. Dodatkowo poprawia sztywność łodyg i struktury komórek, oddziałując na wiązanie wapnia w ścianach komórkowych. Należy go dostarczać w fazie 5–6 liści.

Niedobór boru — objawy

Niedobory w kukurydzy boru w kukurydzy objawia się wystąpieniem żółtych lub białych plam a przy znacznych niedoborach „tłuste”, brązowe smugi.

Skutki niedoboru boru

Niedobór boru w kukurydzy może spowodować zatrzymanie wzrostu i rozwoju roślin.

Zapobieganie niedoborom boru

Zapobieganie niedoborom boru polega na dolistnym dokarmianiu w okresie powstawania zawiązków kolby, czyli w fazie 5–6 liści, kiedy to kukurydza ma największe zapotrzebowanie.

Zapotrzebowanie kukurydzy na miedź, mangan, żelazo

Mangan jest odpowiedzialny za rozwój systemu korzeniowego kukurydzy, proces fotosyntezy, wzrost rośliny oraz budowanie odporności na choroby. Żelazo zwiększa efektywność pobierania azotu, wpływa na produkcję i żywotność pyłku, a także warunkuje prawidłowy przebieg procesu fotosyntezy. Fosfor, obok mikroelementów takich jak mangan i żelazo, odgrywa istotną rolę w budowanie plonu kukurydzy, szczególnie w krytycznych fazach rozwojowych, wpływając na strukturę i wielkość plonu. Miedź to mikroelementu niezbędny dla prawidłowego rozwoju kukurydzy, który wpływa korzystnie na wzrost i rozwój roślin. Kukurydza potrzebuje około 35–40 g manganu, 10–14 g miedzi i 200–250 g żelaza do wytworzenia 1 t plonu ziarna.

Objawy niedoboru miedzi

Niedobór miedzi w kukurydzy na ziarno czy kiszonkę objawia się zmianą koloru liści na żółtozielony oraz żółtymi przebarwieniami między nerwami.

Objawy niedoboru manganu

Niedobory w kukurydzy manganu są prawie niewidoczne. Najczęściej można zauważyć wiotczenie liści i jaśniejsze zabarwienie, a w cięższych przypadkach również chlorozy.

Objawy niedoboru żelaza

Niedobory żelaza w kukurydzy na kiszonkę czy ziarno można rozpoznać po chlorozach i smugach między nerwami, głównie na młodszych liściach, a w zaawansowanych przypadkach występuje również  martwica krawędzi i czubków liści.

Zapobieganie niedoborom miedzi, manganu i żelaza

Aby zapobiec niedoborom w kukurydzy miedzi, manganu i żelaza w kukurydzy, istotne jest odpowiednie nawożenie gleby. Regularna analiza gleby pozwala monitorować zawartość składników mineralnych, w tym miedzi, manganu i żelaza, i dostosować nawożenie dolistne kukurydzy do jej potrzeb. Konieczne jest także zapewnienie odpowiedniego pH gleby, ponieważ wpływa ono na dostępność składników odżywczych dla roślin.

Na różnych glebach, zwłaszcza o niskiej zasobności mikroelementów, konieczne jest dostosowanie nawożenia do specyficznych potrzeb uprawy kukurydzy.

Kiedy stosować mikroelementy w kukurydzy?

Pierwszy termin, w którym powinniśmy podać mikroelementy na kukurydzę to faza 5. liścia. Moment ten ma bardzo duże znaczenie, gdyż w tym czasie, w momencie kształtowania kolby, rozpoczyna się kluczowy dla rozwoju roślin proces formowania kolby i zawiązywania ziaren. W tym newralgicznym okresie system korzeniowy jest jeszcze słaby, potrzeby roślin są duże, więc wszystkie niedobory w kukurydzy należy szybko uzupełnić. Dlatego optymalnym rozwiązaniem jest tu odżywianie dolistne.

cynk na kukurydze

Plantatorzy kukurydzy często rezygnują z oprysku mikroelementowego w fazie 5. liścia, gdyż rośliny są niewielkie. Obawiając się o efektywność zabiegu, przesuwają go na fazę 8.-10. liścia, gdy powierzchnia asymilacyjna kukurydzy będzie większa. W praktyce jednak powinniśmy zastosować nawozy dolistne zarówno w fazie 5. jak i 10. liścia. Ten pierwszy termin wspomaga budowanie kolby, a drugi nalewanie. Obie te fazy są krytyczne dla rozwoju odmian kukurydzy i finalnego rezultatu uprawy kukurydzy. Odpowiednie stosowanie mikroelementów w uprawie kukurydzy poprawia także wykorzystanie azotu, co przekłada się na wyższe plony.

Co oprócz mikroelementów?

Efektywność pobierania azotu z gleby, np. w warunkach suszy jest niewystarczająca. Warto zwrócić uwagę, że niezwykle często okresy niedoborów wody zbiegają się z fazami rozwojowymi kukurydzy, w których zapotrzebowanie na ten składnik jest największe. Dlatego wśród zabiegów dolistnych warto przewidzieć podanie preparatu mikrobiologicznego BlueN®, który zapewni roślinom dostęp do azotu atmosferycznego przez cały okres wegetacji i to niezależnie od warunków pogodowych. 

Również niezwykle ważne jest nawożenie dolistne kukurydzy aminokwasami. Intensyfikują one rozwój roślin, gdyż przyspieszają proces budowania białek oraz wspierają produkcję tryptofanu i syntezy hormonów wzrostu. Dzięki temu rośliny lepiej regulują wzrost, różnicowanie tkanek i efektywność procesów metabolicznych, co przekłada się na lepszy rozwój, wyższą jakość i ilość plonów. Można je podać po czynnikach stresowych, by przyspieszyć regenerację, ale doskonałe rezultaty daje także stosowania aminokwasów wyprzedzająco. Rośliny są silniejsze, więc lepiej znoszą stres i szybko się po nim regenerują.

Więcej szczegółów na temat dolistnego nawożenia kukurydzy znajdziesz w naszym filmie.