2023-11-03
Zaktualizowany 2025-09-24
Składowe plonu kukurydzy – MTZ kukurydzy a plonowanie
Kontynuując wątek składowych plonu kukurydzy dr inż. Rafał Sobieszczański – Zastępca Dyrektora ds. Zarządzania Wiedzą rozmawiał z Managerem ds. Nasion i Agronomii Danielem Woźniakiem. Tym razem nasi eksperci zajęli się masą tysiąca ziaren. Jak go zwiększyć, a co może ograniczać MTZ kukurydzy?
Spis treści
Masa tysiąca nasion w kukurydzy – co wpływa na MTZ?
Masa tysiąca ziaren kukurydzy jest jednym z trzech kluczowych składników plonu kukurydzy. MTZ kukurydza – kształtuje się od końca kwitnienia do tzw. fazy czarnej plamki. Jednak na tym etapie nie mamy już wpływu na ten parametr. Natomiast możemy zadbać o niego dużo wcześniej.
Na MTZ możemy oddziaływać poprzez właściwe nawożenie, zarówno azotem, jak i potasem. Istotny jest także fosfor, który odgrywa kluczową rolę w rozwoju nasion oraz formowaniu plonu. Składniki pokarmowe, takie jak azot, fosfor i potas, mają bezpośredni wpływ na MTZ oraz jakość ziarna. Duże znaczenie ma także optymalne zagęszczenie łanu kukurydzy. Przy planowaniu siewu należy dostosować ilość wysiewu do hektara, przestrzegać normy wysiewu oraz dobrać odpowiednią obsadę roślin, aby uzyskać optymalny plon. Ogromne znaczenie ma też właściwy dobór odmiany kukurydzy – warto wybrać odmianę typu dent, która charakteryzuje się stabilnością plonowania i odpornością na warunki pogodowe. Wybór odpowiedniej odmiany, zwłaszcza typu dent, wpływa na uzyskanie wysokich i stabilnych plonów.
Przykładem może być siew kukurydzy na ziarno czy kiszonkę o wysokim FAO w chłodnych rejonach kraju. W przypadku niekorzystnego przebiegu pogody, ziarno nie osiągnie dojrzałości technologicznej, co wpłynie negatywnie na parametry i wielkość plonu kukurydzy.
Masa tysiąca nasiona – wprowadzenie
Masa tysiąca ziaren (MTZ) to jeden z najważniejszych parametrów, na które warto zwrócić uwagę podczas uprawy kukurydzy. To właśnie MTZ w dużej mierze decyduje o tym, jaki plon ziarna uzyskamy z hektara. Wysoki plon kukurydzy to efekt nie tylko liczby ziaren w kolbie, ale także ich wielkości i masy, które są bezpośrednio związane z warunkami pogodowymi, dostępnością wody oraz odpowiednim nawożeniem – zwłaszcza azotem, fosforem i potasem.
Warto pamiętać, że drobne ziarno nie zawsze oznacza niższą jakość plonu. Często jest to cecha konkretnej odmiany kukurydzy, która może być dostosowana do specyficznych warunków stanowiska czy przeznaczenia uprawy. Jednak masa tysiąca ziaren pozostaje kluczowym wskaźnikiem jakości ziarna i potencjału plonowania. MTZ może się znacznie różnić w zależności od wybranej odmiany, warunków pogodowych w trakcie sezonu oraz dostępności składników pokarmowych w glebie.
W polskich warunkach uprawy kukurydzy, szczególnie istotne są czynniki takie jak susza czy niskie temperatury. Te czynniki mogą ograniczać pobieranie wody i składników pokarmowych przez rośliny. To z kolei odbija się na wielkości i masie ziarna, a w konsekwencji na ostatecznym plonie. Dlatego tak ważny jest dobór odpowiedniej odmiany kukurydzy, która będzie dobrze radzić sobie w danych warunkach stanowiska, a także właściwe przygotowanie gleby i optymalne nawożenie.
MTZ odgrywa również istotną rolę w przypadku uprawy kukurydzy na kiszonkę. Wysoka masa tysiąca ziaren może przyczynić się do zwiększenia plonu kiszonki, co jest szczególnie ważne dla gospodarstw nastawionych na produkcję pasz objętościowych. Jednak pamiętajmy, że na plon kiszonki wpływają także inne czynniki, takie jak ogólna kondycja roślin, warunki pogodowe czy dostępność wody.
Masa tysiąca ziaren to parametr, który warto monitorować i brać pod uwagę przy planowaniu uprawy kukurydzy. Wysoki plon ziarna uzyskamy tylko wtedy, gdy zadbamy o wszystkie elementy agrotechniki. Od doboru odmiany, przez odpowiedni siew, po właściwe nawożenie i dbałość o warunki uprawy. Właściwe zarządzanie tymi czynnikami pozwala w pełni wykorzystać potencjał plonowania kukurydzy i uzyskać satysfakcjonujące wyniki zarówno w uprawie na ziarno, jak i na kiszonkę.
Szkodniki kukurydzy a MTZ
Warto pamiętać, że uszkodzenia powodowane przez omacnicę prosowiankę znacząco uszczuplają MTZ kukurydzy, prowadząc do strat plonu. Na skutek żerowania tego szkodnika rośliny łamią się poniżej kolby. Przerywa to transport składników odżywczych i rozwój ziarniaków, a także może powodować puste miejsca na kolbie, gdzie nie zawiązały się ziarna. Ponadto omacnica powoduje także straty podczas żerowania w kolbie. Dlatego tak ważna jest lustracja kukurydzy.
Czy choroby kukurydzy wpływają na MTZ?
Choroby kukurydzy również obniżają masę tysiąca ziaren kukurydzy na kiszonkę i ziarno. Pamiętajmy, że rośliny uszkodzone przez wyżej wspomniane szkodniki szczególnie narażone są na porażenie fuzariozą kolb. Fuzarioza kolb nie tylko ogranicza MTZ, ale także zaniżają parametry jakościowe plonu i powoduje ryzyko wystąpienia mykotoksyn w ziarnie.
Dlatego kiedy zastanawiamy się jak zwiększyć MTZ kukurydzy powinniśmy pamiętać zarówno o optymalizacji nawożenia, jak i o zabiegach prewencyjnych ograniczających zagrożenie ze strony szkodników. Ogromne znaczenie ma też dobór odmian kukurydzy, który odbija się na prawidłowości rozwoju roślin i na ich podatności na choroby.
Zobacz film, by dowiedzieć się więcej na temat kształtowania MTZ.